Osteoporoza – cichy zabójca kości

Coraz częściej słyszymy o ubytkach kostnych i osteoporozie – szereg reklam rekomenduje zażywanie specjalnych suplementów, by się przed nią chronić. Na czym polega ta dolegliwość, czym się objawia i w jaki sposób możemy jej unikać?

Osteoporoza jest zmniejszeniem masy kostnej do poziomu odbiegającego od normy. Choć może występować zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, to jednak u pań pojawia się o wiele częściej i zwykle jest utożsamiana z przejściem w okres postmenopauzalny. Zwykle dotyka także osób po 60 roku życia, stąd też powszechne przekonanie o kruchości kości osób starszych. Jest to choroba podstępna: początkowo nie ujawnia żadnych objawów i dopiero w momencie zaawansowanego stanu pojawiają się złamania. Kości stają się mniej gęste – tkanka kostna jest rozrzedzona. U osoby zdrowej następują procesy samoistnego naprawiania i odbudowy kości, zaś u osoby chorej na osteoporozę organizm nie nadąża z regeneracją i w efekcie pojawia się narastające osłabienie kości. Nawet niewielki uraz, który w normalnych warunkach w żaden sposób nie odbiłby się na zdrowiu, w przypadku osteoporozy kończy się groźnym złamaniem kości. Często dochodzi także do złamania przednich części kręgów, co powoduje charakterystyczną deformację sylwetki. Osoba chora może nawet nie zdawać sobie sprawy z takich niewielkich uszkodzeń, bowiem odczucie bólu pojawia się dopiero po pewnym czasie. Przyczyny osteoporozy mogą być bardzo różne, przez co choroba ta dotyka szerokie grono osób starszych. W grupie ryzyka znajdują się bowiem zarówno osoby z nadczynnością tarczycy, jak i cukrzycy, nałogowi palacze czy chorzy na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Wpływ na rozwój choroby może mieć przyjmowanie leków: glikokortykostreoidów i heparyny. Niezwykle ważna jest również nasza dieta: niedobory wapnia, picie alkoholu oraz niski poziom witaminy D sprawiają, że dochodzi do pojawienia się osteoporozy. Skoro zatem choroba tak długo ukrywa przed nami swoje objawy, w jaki sposób możemy z nią walczyć? Przede wszystkim poprzez badania profilaktyczne: badanie gęstości kości daje odpowiedź, czy rzeczywiście ryzyko złamania jest duże. Rzucenie palenia papierosów i picia alkoholu na rzecz zdrowej diety bogatej w wapń i witaminę D pozwala na zmniejszenie ryzyka zachorowania. Wbrew pozorom, aktywność fizyczna jest zalecana – należy tylko dobrać odpowiedni jej rodzaj, by nie narażać się na obciążenia i złamania kości. Im wcześniej przestawimy się na taki zdrowy tryb życia, tym większa szansa, że unikniemy unieruchomienia.

Cukrzyca – jak się przed nią chronić?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną. Charakteryzuje ją upośledzenie wydzielania insuliny lub występowanie czynników, które zakłócają jej wydzielanie. Ponieważ insulina jest hormonem stabilizującym poziom glukozy we krwi, jej niedobór może prowadzić do poważnych powikłań. W efekcie dochodzi do podwyższenie poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii.

Choć sama glukoza jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jej podniesiony poziom staje się stanem zagrożenia, zwłaszcza w przypadku przewlekłego podwyższenia. Prawidłowe stężenie glukozy we krwi wynosi od 60 do 100 mg/dl, przy czym jest to poziom mierzony na czczo. Zaburzenia gospodarki cukrowej mogą przyczyniać się do powstawania uszkodzeń i zakłóceń funkcjonowania wielu narządów, a w szczególności nerek, nerwów i serca. W zależności od rozwoju i przebiegu choroby wyróżnić można różne jej rodzaje. Typ 1, o gwałtownym przebiegu prowadzi do całkowitego braku insuliny;może występować również w młodszym wieku. Konieczne jest wówczas leczenie insuliną. Typ 2 z kolei charakteryzuje się zarówno powstawaniem insulinoodporności, jak i upośledzeniem jej wydzielania. Przyjmowanie insuliny jest konieczne dopiero w zaawansowanym etapie choroby. Pierwszymi objawami, których nie należy lekceważyć jest pojawienie się wzmożonego pragnienia oraz wielomocz. Chory traci na wadze pomimo zwiększonego apetytu oraz jest osłabiony przez narastające odwodnienie. Ponadto często pojawiają się infekcje narządów moczowo – płciowych oraz ropne zmiany na skórze. Są to sygnały, które sugerują konieczność zbadania poziomu cukru we krwi oraz konsultację z lekarzem. Choć nie mamy wpływu na wystąpienie cukrzycy 1 typu – jest ona bowiem chorobą o podłożu autoimmunologicznym, to jednak możemy stosować profilaktykę wystąpienia typu 2. Przede wszystkim znaczenie ma tutaj odpowiednia dieta – wykluczenie niezdrowych przekąsek, ograniczenie spożywania słodyczy, spożywanie zbilansowanych posiłków. Warto zwrócić także uwagę na zawartość cukru w owocach – nie zawsze spożywanie dużej ilości zdrowszych przekąsek będzie korzystne dla organizmu. Jednym z głównych czynników predysponujących do wystąpienia cukrzycy jest otyłość, dlatego należy unikać nadwagi. Aktywność fizyczna pomoże w utrzymaniu kondycji, a jednocześnie pozwoli zgubić zbędne kilogramy. Należy także pamiętać, że cukrzyca jest chorobą rodzinną, dlatego osoby z rodzin nią dotkniętych powinny szczególnie uważnie pilnować poziomu cukru we krwi i poddawać się okresowym badaniom profilaktycznym.