Zaburzenia odżywiania – podstawy

Jadłowstręt psychiczny jest jednostką chorobową należącą do grupy zaburzeń odżywiania. Charakteryzuje się obsesyjnym dążeniem do zmniejszenia wagi i występuje o wiele częściej u dziewcząt niż chłopców. Anoreksja przeciętnie pojawia się u 1 na 100 dziewcząt w okresie dorastania, więc staje się coraz poważniejszym problemem nie tylko zdrowotnym, ale i społecznym.

Osoba cierpiąca na anoreksję nie zdaje sobie sprawy z tego, że jej waga już dawno stała się prawidłowa, nie zauważa także pojawienia się niedowagi. Samoocena jest zaburzona, co powoduje nieustające przekonanie, że prawidłowa masa ciała jest tak naprawdę zbyt wysoka. Ciągła obawa przez przytyciem powoduje podejmowanie kolejnych wyrzeczeń i głodówek. Jedną z odmian zaburzeń odżywiania jest bulimia – choroba objawiająca się epizodami nadmiernego objadania. Pojawia się spożywanie pokarmów znacznie przekraczające możliwości zdrowej osoby oraz brak kontroli nad objadaniem się. Ponadto chora podejmuje intensywne ćwiczenia fizyczne, stosuje środki przeczyszczające lub wymiotuje – wszystko po to, by jak najszybciej pozbyć się ewentualnych kalorii. Pojawia się bulimiczne błędne koło: osoba chora stara się za wszelką cenę kontrolować swoją wagę, stosuje rygorystyczne diety, co prowadzi do niedożywienia i pojawienia się lęku. Występowania ataków głodu powoduje napady obżarstwa, co z kolei ponownie obniża poczucie własnej wartości, wymagające podjęcia prób radzenia sobie poprzez kontrolę. Wszystko to nie pozostaje obojętne dla organizmu: pojawiają się uszkodzenia przełyku, choroby dziąseł, erozja szkliwa oraz odwodnienie. Bardzo często występują także zaburzenia hormonalne, co w przypadku dorastających dziewcząt ma niebagatelne znaczenie. Coraz częściej możemy mówić także o niespecyficznych zaburzeniach odżywiania. Zaliczamy do nich chociażby neofobię żywieniową: zaburzenie polegające na lęku przed nowymi, nieznanymi potrawami. Wszelkie urozmaicenia w jadłospisie spotykają się z podejrzliwością i niechęcią, a w efekcie dieta chorej osoby staje się uboższa o wiele cennych składników pokarmowych pochodzących np. z warzyw i owoców. Coraz popularniejsze zdrowe odżywianie może przerodzić się także w chorobę – ortoreksję. Osoba chora obsesyjnie dąży do spożywania wyłącznie zdrowego i dobrego jakościowo jedzenia. Surowy reżim dietetyczny prowadzi do stopniowego zubożania diety, ponadto dobieranie produktów do posiłków staje się coraz bardziej czasochłonnym zajęciem, co wpływa na jakość życia osoby chorej i uniemożliwia jej normalne funkcjonowanie.