Osteoporoza – cichy zabójca kości

Coraz częściej słyszymy o ubytkach kostnych i osteoporozie – szereg reklam rekomenduje zażywanie specjalnych suplementów, by się przed nią chronić. Na czym polega ta dolegliwość, czym się objawia i w jaki sposób możemy jej unikać?

Osteoporoza jest zmniejszeniem masy kostnej do poziomu odbiegającego od normy. Choć może występować zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, to jednak u pań pojawia się o wiele częściej i zwykle jest utożsamiana z przejściem w okres postmenopauzalny. Zwykle dotyka także osób po 60 roku życia, stąd też powszechne przekonanie o kruchości kości osób starszych. Jest to choroba podstępna: początkowo nie ujawnia żadnych objawów i dopiero w momencie zaawansowanego stanu pojawiają się złamania. Kości stają się mniej gęste – tkanka kostna jest rozrzedzona. U osoby zdrowej następują procesy samoistnego naprawiania i odbudowy kości, zaś u osoby chorej na osteoporozę organizm nie nadąża z regeneracją i w efekcie pojawia się narastające osłabienie kości. Nawet niewielki uraz, który w normalnych warunkach w żaden sposób nie odbiłby się na zdrowiu, w przypadku osteoporozy kończy się groźnym złamaniem kości. Często dochodzi także do złamania przednich części kręgów, co powoduje charakterystyczną deformację sylwetki. Osoba chora może nawet nie zdawać sobie sprawy z takich niewielkich uszkodzeń, bowiem odczucie bólu pojawia się dopiero po pewnym czasie. Przyczyny osteoporozy mogą być bardzo różne, przez co choroba ta dotyka szerokie grono osób starszych. W grupie ryzyka znajdują się bowiem zarówno osoby z nadczynnością tarczycy, jak i cukrzycy, nałogowi palacze czy chorzy na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Wpływ na rozwój choroby może mieć przyjmowanie leków: glikokortykostreoidów i heparyny. Niezwykle ważna jest również nasza dieta: niedobory wapnia, picie alkoholu oraz niski poziom witaminy D sprawiają, że dochodzi do pojawienia się osteoporozy. Skoro zatem choroba tak długo ukrywa przed nami swoje objawy, w jaki sposób możemy z nią walczyć? Przede wszystkim poprzez badania profilaktyczne: badanie gęstości kości daje odpowiedź, czy rzeczywiście ryzyko złamania jest duże. Rzucenie palenia papierosów i picia alkoholu na rzecz zdrowej diety bogatej w wapń i witaminę D pozwala na zmniejszenie ryzyka zachorowania. Wbrew pozorom, aktywność fizyczna jest zalecana – należy tylko dobrać odpowiedni jej rodzaj, by nie narażać się na obciążenia i złamania kości. Im wcześniej przestawimy się na taki zdrowy tryb życia, tym większa szansa, że unikniemy unieruchomienia.

Czym jest atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry, czyli AZS jest przewlekłą chorobą alergiczną. W większości przypadków rozpoznanie pojawia się już we wczesnym dzieciństwie. Charakterystyczne są dla niej okresy remisji choroby, po których następuje zaostrzenie objawów.

Uporczywe swędzenie skóry sprawia, że chorzy mają problemy z zasypianiem, ponieważ nasilenie objawów pojawia się wieczorem. Ponadto wyróżnia się także pojawianie suchych partii skóry, szorstkiej i łuszczącej skóry, podrażnień w okolicach łokci i kolan oraz łuszczenia. Skóra jest nadwrażliwa i reaguje silnym podrażnieniem na kontakt z jakąkolwiek substancją uczulającą. Ciągłe drapanie spowodowane przez świąd sprawia, że na skórze mogą pojawić się także drobne ranki. Zazwyczaj w przypadku małych dzieci rozpoznanie przeprowadza pediatra. Jeśli chodzi o przyczyny powstawania choroby, to obecnie najczęściej za przyczynę podaje się genetyczną skłonność do atopii. Skóra osoby chorej różni się od skóry zdrowej osoby – naskórek nie jest u niej tak dobrze chroniony z powodu mutacji genu. Naturalny poziom nawilżenia skóry jest zmniejszony, ponadto podnosi się jej pH. Niestety obecnie nie dysponujemy skutecznym lekarstwem na atopowe zapalenie skóry. Leczenie polega na łagodzeniu objawów, w szczególności silnego świądu. Przede wszystkim należy zadbać o odpowiedni poziom nawilżenia skóry. Pomóc mogą emolienty – kosmetyki o właściwościach nawilżających i natłuszczających. Wcześniej dostępne jedynie w aptece, obecnie stają się coraz popularne i można zakupić je również w sieciowych drogeriach. Ponadto należy zwrócić szczególną uwagę na wszelkie materiały dotykające skóry – ubrania należy prać w delikatnych środkach, unikać silnych wybielaczy i odplamiaczy, pomóc może także dodatkowe płukanie. Warto odstawić także wszelkie perfumowane kosmetyki do kąpieli na rzecz produktów naturalnych bądź specjalistycznych nawilżających olejków. Po każdym myciu skórę należy nawilżyć i natłuścić za pomocą specjalnego kremu. W przypadku silnych ataków swędzenia pomóc może także miejscowe stosowanie maści przeciwzapalnych. Co ciekawe, z atopowym zapaleniem skóry ma związek również codzienna dieta, ponieważ zaostrzenie może być spowodowane przez spożywanie ryb, marynat i pszenicy. Profilaktyka AZS przypomina działanie przy astmie, bowiem i w tym wypadku liczy się usuwanie alergenów, dlatego chorzy powinni unikać zadymionych pomieszczeń, klimatyzacji, kontaktów z pyłkami, kurzem i pleśniami. Choć u blisko 40% dzieci w późniejszym wieku objawy ustępują, to jednak również u dorosłych mogą zdarzyć się nawroty choroby.

Cukrzyca – jak się przed nią chronić?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną. Charakteryzuje ją upośledzenie wydzielania insuliny lub występowanie czynników, które zakłócają jej wydzielanie. Ponieważ insulina jest hormonem stabilizującym poziom glukozy we krwi, jej niedobór może prowadzić do poważnych powikłań. W efekcie dochodzi do podwyższenie poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii.

Choć sama glukoza jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jej podniesiony poziom staje się stanem zagrożenia, zwłaszcza w przypadku przewlekłego podwyższenia. Prawidłowe stężenie glukozy we krwi wynosi od 60 do 100 mg/dl, przy czym jest to poziom mierzony na czczo. Zaburzenia gospodarki cukrowej mogą przyczyniać się do powstawania uszkodzeń i zakłóceń funkcjonowania wielu narządów, a w szczególności nerek, nerwów i serca. W zależności od rozwoju i przebiegu choroby wyróżnić można różne jej rodzaje. Typ 1, o gwałtownym przebiegu prowadzi do całkowitego braku insuliny;może występować również w młodszym wieku. Konieczne jest wówczas leczenie insuliną. Typ 2 z kolei charakteryzuje się zarówno powstawaniem insulinoodporności, jak i upośledzeniem jej wydzielania. Przyjmowanie insuliny jest konieczne dopiero w zaawansowanym etapie choroby. Pierwszymi objawami, których nie należy lekceważyć jest pojawienie się wzmożonego pragnienia oraz wielomocz. Chory traci na wadze pomimo zwiększonego apetytu oraz jest osłabiony przez narastające odwodnienie. Ponadto często pojawiają się infekcje narządów moczowo – płciowych oraz ropne zmiany na skórze. Są to sygnały, które sugerują konieczność zbadania poziomu cukru we krwi oraz konsultację z lekarzem. Choć nie mamy wpływu na wystąpienie cukrzycy 1 typu – jest ona bowiem chorobą o podłożu autoimmunologicznym, to jednak możemy stosować profilaktykę wystąpienia typu 2. Przede wszystkim znaczenie ma tutaj odpowiednia dieta – wykluczenie niezdrowych przekąsek, ograniczenie spożywania słodyczy, spożywanie zbilansowanych posiłków. Warto zwrócić także uwagę na zawartość cukru w owocach – nie zawsze spożywanie dużej ilości zdrowszych przekąsek będzie korzystne dla organizmu. Jednym z głównych czynników predysponujących do wystąpienia cukrzycy jest otyłość, dlatego należy unikać nadwagi. Aktywność fizyczna pomoże w utrzymaniu kondycji, a jednocześnie pozwoli zgubić zbędne kilogramy. Należy także pamiętać, że cukrzyca jest chorobą rodzinną, dlatego osoby z rodzin nią dotkniętych powinny szczególnie uważnie pilnować poziomu cukru we krwi i poddawać się okresowym badaniom profilaktycznym.

Choroba Alzheimera – jak rozpoznać?

Choroba Alzheimera to podstępny wróg starszych osób – atakuje powoli i uniemożliwia szybkie rozpoznanie oraz podjęcie leczenia. Jest to choroba zwyrodnieniowa mózgu, która objawia się upośledzeniem zachowania, zaburzeniami pamięci i stopniową zmianą zachowania. Występuje u osób po 65 roku życia i częściej dotyka kobiet. Powolny rozwój choroby sprawia, że nie jest ona dostrzegana przez najbliższe otoczenie – dopiero zaawansowany stan chorego sprawia, że rodzina stara się podjąć leczenie.

Niestety nie ma możliwości cofnięcia skutków choroby – możliwe jest jedynie łagodzenie jej objawów. Od wielu lat naukowcy starają się wyjaśnić przyczyny, by móc pracować nad stworzeniem odpowiedniej terapii. Pod uwagę brane są czynniki zarówno środowiskowe, jak i genetyczne oraz powstawanie tzw. białek tau odpowiedzialnych za obumieranie komórek nerwowych. W jaki sposób przebiega rozwój choroby? Początkowo niewiele osób zdaje sobie sprawę, że dana osoba może chorować – zwykle uznajemy pierwsze symptomy za oznakę starzenia się organizmu. Zapominanie nazwisk, przejęzyczenia, problemy z zapamiętaniem terminów, lekka dezorientacja – wszystko to składamy na karb starości i roztargnienia. Chory zapomina, gdzie położył portfel lub klucze od domu, nie może przypomnieć sobie nazwiska dawno niewidzianego znajomego. Pojawiają się łagodne zaburzenia poznawcze, problemy z orientacją w terenie, zaburzenia koncentracji. Wiele osób podejrzewa wówczas początki depresji, zwłaszcza iż jest to często czas choroby lub śmierci partnera. Następnym etapem jest dalsze zapominanie słów bądź ich znaczeń. Chory myli imiona bliskich, zapomina nazwy ulic, gubi przedmioty codziennego użytku. Prowadzi to do drobnych nieporozumień, przez które chory coraz bardziej izoluje się od rodziny i znajomych – z niechęcią spotyka się z rodziną bądź wychodzi w domu. Wraz z rozwojem choroby Alzheimera stan chorego pogarsza się coraz bardziej: ma problemy z przypominaniem sobie bieżących wydarzeń, za to doskonale pamięta wydarzenia z dalszej przeszłości. Walczy z coraz częstszym gubieniem przedmiotów poprzez chowanie ich w bezpieczne miejsca, o których zapomina. W efekcie oskarża najbliższych o kradzież. Pojawiają się zaburzenia motoryki: chory ma problem z zapinaniem guzików, pojawiają się zaburzenia równowagi. Chory coraz bardziej wymaga stałej opieki, mówi nieskładnie, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Niemal całkowity brak kontaktu z osobą chorą. Stopniowe zaburzenie funkcji organizmu prowadzi do śmierci.