Choroba Alzheimera – jak rozpoznać?

Choroba Alzheimera to podstępny wróg starszych osób – atakuje powoli i uniemożliwia szybkie rozpoznanie oraz podjęcie leczenia. Jest to choroba zwyrodnieniowa mózgu, która objawia się upośledzeniem zachowania, zaburzeniami pamięci i stopniową zmianą zachowania. Występuje u osób po 65 roku życia i częściej dotyka kobiet. Powolny rozwój choroby sprawia, że nie jest ona dostrzegana przez najbliższe otoczenie – dopiero zaawansowany stan chorego sprawia, że rodzina stara się podjąć leczenie.

Niestety nie ma możliwości cofnięcia skutków choroby – możliwe jest jedynie łagodzenie jej objawów. Od wielu lat naukowcy starają się wyjaśnić przyczyny, by móc pracować nad stworzeniem odpowiedniej terapii. Pod uwagę brane są czynniki zarówno środowiskowe, jak i genetyczne oraz powstawanie tzw. białek tau odpowiedzialnych za obumieranie komórek nerwowych. W jaki sposób przebiega rozwój choroby? Początkowo niewiele osób zdaje sobie sprawę, że dana osoba może chorować – zwykle uznajemy pierwsze symptomy za oznakę starzenia się organizmu. Zapominanie nazwisk, przejęzyczenia, problemy z zapamiętaniem terminów, lekka dezorientacja – wszystko to składamy na karb starości i roztargnienia. Chory zapomina, gdzie położył portfel lub klucze od domu, nie może przypomnieć sobie nazwiska dawno niewidzianego znajomego. Pojawiają się łagodne zaburzenia poznawcze, problemy z orientacją w terenie, zaburzenia koncentracji. Wiele osób podejrzewa wówczas początki depresji, zwłaszcza iż jest to często czas choroby lub śmierci partnera. Następnym etapem jest dalsze zapominanie słów bądź ich znaczeń. Chory myli imiona bliskich, zapomina nazwy ulic, gubi przedmioty codziennego użytku. Prowadzi to do drobnych nieporozumień, przez które chory coraz bardziej izoluje się od rodziny i znajomych – z niechęcią spotyka się z rodziną bądź wychodzi w domu. Wraz z rozwojem choroby Alzheimera stan chorego pogarsza się coraz bardziej: ma problemy z przypominaniem sobie bieżących wydarzeń, za to doskonale pamięta wydarzenia z dalszej przeszłości. Walczy z coraz częstszym gubieniem przedmiotów poprzez chowanie ich w bezpieczne miejsca, o których zapomina. W efekcie oskarża najbliższych o kradzież. Pojawiają się zaburzenia motoryki: chory ma problem z zapinaniem guzików, pojawiają się zaburzenia równowagi. Chory coraz bardziej wymaga stałej opieki, mówi nieskładnie, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Niemal całkowity brak kontaktu z osobą chorą. Stopniowe zaburzenie funkcji organizmu prowadzi do śmierci.

Udar mózgu – postępowanie

Pierwsza pomoc to zbiór umiejętności, które każdy człowiek powinien opanować w stopniu przynajmniej podstawowym. Niezależnie od wieku (w końcu już nawet przedszkolaki mogą nauczyć się podstaw), płci czy wykształcenia bądź miejsca zamieszkania. Wypadki zdarzają się wszędzie, a posiadanie umiejętności, które pozwalają ocalić życie i zdrowie najbliższych to podstawa.

Coraz częściej spotkać można akcje szkoleniowe, kampanie społeczne i plakaty informujące o zasadach udzielania pierwszej pomocy. Warto zapoznawać się z nimi w wolnej chwili, czytając na przystankach autobusowych czy wewnątrz tramwajów. Bardzo często spotykamy opisy działania podczas udaru mózgu. Dlaczego tak ważna jest wówczas szybka reakcja? Przede wszystkim z powodu jego skutków: w większości przypadków mamy do czynienia z udarem niedokrwiennym, który porównać możemy do zawału serca; naczynia krwionośne mózgu nie przepuszczają wówczas krwi. Czas jest w tym wypadku kluczowy, bowiem niedokrwienie każdego obszaru mózgu może wiązać się z poważnymi powikłaniami. Im szybciej zareagujemy i chory otrzyma profesjonalną pomoc, tym większe są szanse na przywrócenie go do pełnej sprawności. W jaki sposób rozpoznać udar mózgu? Przyjrzyjmy się osobie, która zachowuje się dziwnie. Czy ma problemy z utrzymaniem równowagi, jest osłabiona i skarży się na zawroty głowy? Osoby z udarem mogą sprawiać wrażenie nietrzeźwych, bowiem ich mowa jest bełkotliwa i niewyraźna oraz pojawiają się zaburzenia równowagi. Jednak jednym z bardziej charakterystycznych objawów jest osłabienie siły mięśni po jednej stronie. Pojawia się opadający kącik ust, niedowład kończyn. Dodatkowo mogą wystąpić także zaburzenia widzenia. W jaki sposób możemy pomóc choremu? Przede wszystkim wzywając pomoc pod numerem 999 lub 112. Nie bójmy się dzwonić po pogotowie – dyspozytor ustali, czy rzeczywiście konieczne jest wysłanie karetki oraz udzieli informacji, w jaki sposób powinniśmy przygotować się do przyjazdu zespołu. Jeśli osoba poszkodowana jest przytomna, pomóż jej ułożyć się w wygodnej dla niej pozycji, utrzymuj stały kontakt; jeśli jest to ktoś z rodziny i masz możliwość, przygotuj dokumentację medyczną oraz listę przyjmowanych leków. W przypadku utraty przytomności najważniejsze jest monitorowanie funkcji życiowych: ułóż poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej i kontroluj, czy nie pojawia się zatrzymanie oddechu. W przypadku gdy osoba chora nie oddycha, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo – oddechową, czyli 30 uciśnięć mostka na zmianę z dwoma wdechami.